“Byderhand” is 'n eksperimentele ruimte vir skep, skryf en lees in nuwe kontekste.

Die doelstellings van dié eksperimentele ruimte is om digitale literatuur deur middel van praktykgebaseerde navorsing en vanuit verskeie invalshoeke te ondersoek. Die projekfokus val tans op plekspesifieke digitale literatuur.

Plekspesifieke literatuur bestaan reeds van oudsher af. Voorbeelde hiervan is rotskuns, grafskrifte, monumente en graffiti. Die beskikbaarheid van draagbare toestelle (selfone en tablette) met internettoegang maak dit vandag moontlik om 'n konkrete plek met die onbegrensde kuberruimte te kombineer. 

Plekspesifieke digitale literatuur poog in die eerste instansie om plekspesifiekheid te bevorder. Die leser moet daarom op die besondere plek wees om die teks en die plek as 'n eenheid te ervaar. In hierdie eksperimentele literatuurvorm gaan dit primêr oor die geskrewe of gesproke woord. Digitale tegnologie bied egter ook die moontlikheid om 'n verskeidenheid modusse en media te kombineer en om die leser op verskeie wyses interaktief te betrek.

Die projek is aanvanklik aangebied by die Clover Aardklop Nasionale Kunstefees 2015. Kunstefeeste bied die ideale geleentheid om met plekspesifieke literatuur te eksperimenteer en 'n groot verskeidenheid lesers binne 'n kort tyd te bereik. Navorsing oor die lesers se ervaring van die projek en die verskeidenheid tekste het 'n belangrike deel van die navorsing tydens Clover Aardklop 2015 uitgemaak. Watter moontlikhede bied dié tegnologie en literatuurvorm vir die skrywer? Hoe kan so 'n projek in plaaslike omstandighede prakties uitgevoer word? Hoe ervaar lesers die verskillende vorme van plekspesifieke digitale literatuur? Hoe kan die wisselwerking tussen skrywer, leser, tegnologie en plek verstaan word? Hierdie is slegs enkele van die vrae wat deur die projek ondersoek word. 

Byderhand Clover Aardklop 2015 het uit vier subprojekte bestaan waarin met verskeie genres en formate geëksperimenteer is en verskillende teikengroepe betrek is. Gevestigde en opkomende skrywers (kunstenaars, ontwerpers, musici, programmeerders) met 'n verbintenis met Potchefstroom is genooi om werk vir die projek te skep. In aansluiting by die interdissiplinêre aard van die projek, word navorsers uit verskillende dissiplines betrek, waaronder Skryfkuns, Letterkunde, Filosofie, Grafiese Ontwerp en Rekenaarlinguistiek. In die meeste gevalle is die navorsers ook as skrywers of kunstenaars in die projek betrokke. 

Die vier subprojekte by Clover Aardklop Nasionale Kunstefees 2015 was:

1. Tuinverse in die NWU Botaniese Tuin. Gedigte en kleuterversies deur 15 digters. Kuns deur Strijdom van der Merwe. Subprojekleier: Bernard Odendaal. Die Tuinverse is ná die kunstefees 'n permanente in die NWU Botaniese Tuin.

2. Rusplekstories in die Boeke-Oase. Kortverhale en kinderstories deur 'n verskeidenheid skrywers en kunstenaars. Die Rusplekstories kan sedert Augustus 2016 in De Jonge Akker op die NWU Potchefstroomkampus gelees word.

3. Dwaalverhaal by die Hoër Tegniese Skool. Tienerverhaal geskryf deur Hans du Plessis in samewerking met Skryfkunsstudente.

4. Taxistrips by die pendelroete. Kunstenaar: Khayalethu Mtshali. 

Die projek is goed ontvang by die kunstefees en het reeds verskeie toekennings ontvang en navorsingsuitsette opgelewer.

In 2016 is 'n Tuinverseprojek onderneem in die Digterstuin van die Breytenbach Kultuursentrum, Wellington.

 

“Byderhand Clover Aardklop 2015” word moontlik gemaak deur befondsing van Die Dagbreek Trust en die Navorsingseenheid Tale en Literatuur in die Suid-Afrikaanse konteks. “Byderhand” word onderneem binne die Navorsingseenheid Tale en Literatuur in die Suid-Afrikaanse konteks, Noordwes-Universiteit, Potchefstroomkampus. Die projek vorm ook deel van die vestiging van digitale humaniora in die Fakulteit Lettere en Wysbegeerte. 



...

Prof. Franci
Greyling

Meer


...

Prof. Bernard
Odendaal

Meer


...

Prof. Susan
Smith

Meer


...

Jean
du Toit

Meer




Franci Greyling bespreek Byderhand as 'n voorbeeld van ʼn digitale humaniora projek. Die lesing is aangebied by die 2de Nasionale Digitale-Humaniora-Werkswinkel, 4-8 April 2016, NWU, Potchefstroom.


 

 

ITOU konferensie oor vervlegte leer (Vervlegting met ʼn doel): Noordwes-Universiteit, Potchefstroomkampus. 4-6 November 2014.

Referaat: Franci Greyling. QR-stories: 'n eksperimentele ruimte.

Intreerede: Noordwes-Universiteit, Potchefstroomkampus. 29 Oktober 2015:

Franci Greyling: Plekspesifieke digitale literatuur: Ruimte vir eksperimentering en ontdekking.

Colloquium: Digitale letterkunde. Noordwes-Universiteit, Potchefstroomkampus. 6 April 2016:
(Second South African Workshop op Digital Humanities, Potchefstroom Campus.)

Gasspreker: Yves T’Sjoen (Universiteit Gent, België): Ut bits & bytes poesis? Over digitale poëzie en poëzie in het digitale tijdperk.
Referaat: Susan Smith (Universiteit van Fort Hare. Oos-Londen). Ingeplaaste skryf en die materiële verbeelding. Voorlopige aantekeninge en waarnemings oor ingeplaastheid en verbeelding in twee Tuinversprojek-gedigte.
Vertelling en dataprojeksie: Nita Cronjé (ATKV): Die aanbieding van poësie in kombinasie met ander kunsvorms. ’n Oorsig van sulke ATKV-produksies
Referaat: Bernard Odendaal. Mediosferiese veranderings en die skryf en onderrig van digkuns.
Paneelbespreking: Die ontwikkeling van die dwaalverhaal.  Hans du Plessis, Jaco Lubbe, Marcé Bester, Gustaf Tempelhoff, Franci Greyling.
Referaat: Gustaf Tempelhoff. Byderhand Die rol en proses van multimedia-ontwerp binne die plekspesifieke digitale literatuurprojek.
Referaat: Roela Hattingh (UJ). Labirint van labirinte: Potchefstroom as hiperskakel soos vervat in Byderhand.
Referaat: Franci Greyling & Wildrich Fourie. Tinboektoe toe toep: Remediasie van ʼn kunstenaarsboek na ʼn toepassing.

Kongres van die Afrikaanse Letterkundevereniging (ALV), NWU. 31 Aug – 2 Sept 2-16:
Sessie: Plek; landskap; media; die digitale.

Vertoning: Byderhand 2015 - projekvideo

Referaat: Bernard Odendaal. Mediosferiese verandering en die skryf en onderrig van digkuns.

Referaat: Franci Greyling. Plekspesifieke digitale literatuur: Samespel en wisselwerking in nuwe kontekste.

Tuin van digters #digkunsvir almal, Breytenbachsentrum, Wellington. 16-18 September 2016:

DIGITALE DIGKUNS
Met: Bernard Odendaal, Diek Grobler, Yves T'Sjoen en Franci Greyling (gespreksleier); voorlesings deur Danie Marais, Alfred Schaffer, Zandra Bezuidenhout en Hennie Nortjé
Byderhand  is 'n projek van die Noordwes-Universiteit (Potchefstroomkampus) waarin digitale digkuns en die natuur op vindingryke manier bymekaar uitkom, deurdat jy op jou slimfoon, via 'n strepieskode in die natuur aangebring, 'n gedig kan aflaai wat met die tuingegewe te doen het. Hierdie projek is met groot sukses in die NWU se Botaniese Tuin aangebied tydens die Aardklop-fees in 2015. Enkele splinternuwe tuinverse is vir die Tuin van Digters geskryf en digitaal bewerk. Filmverse is op sy beurt 'n projek waarin digters se verse tot animasiefilms verwerk word. Betrokkenes by beide projekte kom gesels oor wat digitale digkuns behels en hoe ons vergelyk met wat in Europa gebeur. Van die digters wie se werke opgeneem is vir die Byderhand-projek, kom lees hul werk voor. 16:45 | 60 min. | Woordtent

Inaugural Conference of the Digital Humaninies Association of Southern Africa (DHASA 2017), Stellenbosch. 17-20 Jan 2017.
Referaat: Franci Greyling. Digital humanities practice: Site-specific digital literature.

International colloquium. Booknesses: Taking Stock of the Book Arts in South Africa, Faculty of Art, Design & Architecture, Bunting Road Campus, University of Johannesburg. 24 - 26 March 2017.
Referaat: Franci Greyling & Wildrich Fourie. Tinboektoe toe app: Remediating an artist’s book into an application.

Artikel - Digstring, Versindaba.
Digstring: Susan Smith. Digstring. "By die soetdoring" (Susan Smith)
http://versindaba.co.za/2017/02/07/digstring-by-die-soetdoring-susan-smith/

Navorsingsartikel: LitNet Akademies:
Artikel: Franci Greyling 2017 "Plekspesifieke digitale literatuur: samespel en wisselwerking in nuwe kontekste." LitNet Akademies Jaargang 14(2) http://www.litnet.co.za/plekspesifieke-digitale-literatuur-samespel-en-wisselwerking-nuwe-kontekste/

International conference. MIX 2017: Writing Digital, Bath Spa University’s College of Liberal Arts. 10-12 July 2015.
Referaat: Bernard Odendaal. The filmverse project.
Referaat: Franci Greyling. Poetry in the botanical gardens: experiments with site-specific digital literature.

International conference and festival. ELO 2017: Affiliations, communities, translations. Fernando Pessoa University, Porto. 18-22 July 2017.
Referaat: Gustaf Tempelhoff: Platform design for site-specific digital literature.
Referaat: Franci Greyling, Bernard Odendaal & Gustaf Tempelhoff: Byderhand Tuinverse. (At hand: Garden poetry)
Referaat Bernard Odendaal. The Film-verse project as a significant contribution to digital poetry developmens in South Africa.
Referaat: Franci Greyling. Site-specific digital literature: a community of practice.







Toestemming: Byderhand is 'n kreatiewe en navorsingsprojek oor plekspesifieke digitale literatuur. Wanneer jy deelneem aan die projek verleen jy toestemming dat die data vir navorsingsdoeleindes gebruik kan word. Jou deelname aan en terugvoering oor die projek is waardevol.